استان سمنان در دوران باستان بخشی از چهاردهمین ایالت تاریخی ورن (ورنه) از تقسیمات 16 گانه اوستایی بود.حتی طهمورث دیو بند را موسس شهر سمنان می‌دانند.
این استان از آثار قديمي و قابل توجهي برخوردار است. قلعه هاي قديمي, عمارت ها, ساختمان هاي تاريخي و بازار از جمله مهم ترين ديدني هاي شهرستان دامغان به شمار مي آيند. بيش تر جاذبه هاي تاريخي شهرستان گرمسار را مكان هاي مذهبي تشكيل مي دهند. قصرها و عمارت هايي نيز در اين شهرستان واقع شده اند كه قدمت بيشتر آنها به دوره هاي صفويه و قاجاريه بازمي گردد.
شهرستان سمنان نيز به سبب پيشينه تاريخي غني و دارا بودن معماران هنرمند، از بناهاي تاريخي و معماري قابل توجهي برخوردار است.
بازار 180 ساله سمنان نيز از اين قاعده مستثني نيست و ازجمله ديدني هايي است كه با سقف‌هاي خشتي و آجري، متناسب با وضعيت آب و هواي خاص منطقة كويري ساخته شده و بزرگ‌ترين مركز خريد و فروش كالاهاي تجارتي است.
ساختمان آسياب هاي قديمي، عمارت هاو خانه هاي قديمي به همراه دروازه ارگ سمنان از ديگر جاذبه هاي تاريخي و معماري منطقه سمنان است. جاذبه هاي تاريخي شهرستان سمنان با توجه به موقعيت بين راهي سمنان در مسير تهران- مشهد موقعيت قابل توجهي دارند.
تعدادی از ديدنيهاي استان عبارتند از:غار کهن دژ، دروازه ارگ سمنان، تپه حصار دامغان، چشمه علي و عمارت آن، آب انبار افي آباد، برج چهل دختران، كاروانسراي شاه سليماني آهوان، مسجد جامع دامغان، قلعه میامی سمنان، قلعه پارت‌ها و قلعه بیار در شاهرود، مسجد تاریخانه دامغان، غار شیربند، موزه شاهرود و سمنان و ..
اگر به کویر گردی و بازدید از سرزمینهای خشک علاقمندید، کویر نمک گزینه خوبی است.

منابع: ویکی پدیا، Istta.ir و سفر نگارنده به استان

چشمه علی یکی از مهمترین تفرجگاههای حومه شهر دامغان است که در 35 کیلومتری این شهر و در منطقه ای ییلاقی قرار دارد.
قدمت سازه‌های مجموعه چشمه علی به روزگار صفویان می‌رسد اما روزگار قاجار محل تفریح تابستانی شاهان این سلسله بوده است. این عمارت در وسط استخری محصور شده که آب آن از طریق چندین چشمه تأمین می شود.
یک درخت چنارقدیمی هم در این عمارت هست که یکی ازاین چشمه ها در پای آن دارد و مردم محلی به آن اعتقاد زیادی دارند. این را می توان از روی پارچه های رنگارنگی که مردم به ریشه های بیرون زده آن در چشمه، بسته اند فهمید.
درخت چنار قدیمی درست در نقطه مقابل این عمارت و در سوی دیگر استخر واقع شده:


منبع: مسافرت نگارنده به دامغان

مسجد تاریخانه دامغان که نخستین و قدیمی ترین مسجد ایران به شمار می رود، اگرچه به عنوان یک مسجد به اواسط قرن دوم هجری نسبت داده می شود، اما بنای ابتدایی آن در حقیقت آتشکده ای متعلق به دوره ساسانی بوده که معماری بنا نیز گواهی بر این مدعاست. مسجد دارای تعداد زیادی ستونهای قطور است که چهلستون هم گفته شده. همچنین در مجاورت مسجد مناره ای وجود دارد که با افزایش ارتفاع از قطر آن کاسته می شود.
گفته می شود که "تاری" به معنای خداست و تاریخانه یعنی خانه خدا.

متأسفانه در سالهای اخیر به دلیل برگزاری نماز جماعت به مسجد آسیبهایی وارد شده از جمله کوبیدن میخ به ستونها برای نصب حائل و جدا کرن محل نماز بانوان و آقایان. یعنی واقعاً در دامغان مسجد اینقدر کم داریم که از این بنا نمی توان به شکل موزه محافظت کرد و یا دست کم دقت بیشتری به خرج داد؟