گلبول قرمز خون نقش انتقال اکسیژن به سلول‌های بدن را به‌عهده دارند ، و چنانچه برای ساختن این گلبول‌ها، آهن به مقدار کافی در دسترس بدن نباشد، ابتدا بدن از ذخایر آهن خود استفاده می‌کند و سپس در صورت ادامه‌ی کمبود، ذخایر آهن بدن کاهش می‌یابد و به تدریج تخلیه می‌شود و کم‌خونی فقر آهن بروز می‌کند.
لذا مادران با توجه به نقش محوری‌شان در حفظ سلامت خود و خانواده از طریق مدیریت تغذیه خانوار و مدیریت بهداشت می‌توانند با رعایت نکات زیر از عوارض مربوط به این کمبود پیشگیری نمایند:
1) مادران می‌بایست در هنگام بارداری، از پایان ماه چهارم تا سه‌ماه پس از زایمان یک قرص آهن مصرف کنند و برای کاهش عوارض احتمالی ناشی از مصرف قرص آهن، آن را بعد از غذا و یا شب، قبل از خواب مصرف کنند. نیاز به آهن در بارداری حیاتی است و باعث پیش‌گیری از ضعف و ناتوانی بدن، کاهش خطر نوزاد کم‌وزن، نارس و سقط جنین و مرگ و میر هنگام زایمان کم وزن، نارس و سقط جنین و مرگ و میر هنگام زایمان می‌گردد.
2) مادران می‌بایست بلافاصله پس از تولد کودک، او را با شیر خود تغذیه کنند و تغذیه‌ی تکمیلی شیرخوار خود را به‌موقع شروع نمایند. به شیرخوار خود از 6 ماهگی تا پایان 2 سالگی (هم‌زمان با شروع تغذیه‌ی تکمیلی) قطره آهن بدهند و بدین‌وسیله از کاهش ضریب هوشی و کاهش مقاومت بدن کودک خود پیشگیری نمایند.
3) مادران باید بین حاملگی‌های خود حداقل 3 سال فاصله بگذارند و اگر از (آی- یو-دی) برای پیشگیری از بارداری استفاده می‌کنند و به این دلیل دچار خون‌ریزی‌های شدید ماهانه می‌شوند، ضمن مشورت با پزشک از سایر روش‌های پیشگیری استفاده کنند.
4) مادران می‌توانند در برنامه‌ی غذایی کودکان و نوجوانان خود از انواع خشکبار مانند توت خشک، برگه‌ی آلو، انجیرخشک، کشمش و ... که منابع آهن هستند به‌عنوان میان‌وعده‌ی غذایی استفاده کنند.
5) مادران باید به تغذیه‌ی دختران در سنین بلوغ به دلیل جهش رشدی و شروع عادت ماهانه بیشتر توجه کنند.
6) شیوه‌ی صحیح تغذیه‌ی افراد خانواده به عهده‌ی مادران است، لذا آن‌ها می‌توانند همراه با غذا سالاد، شامل گوجه‌فرنگی، کاهو، کلم، فلفل سبز دلمه‌ای و یا سبزیجات تازه و بعد از غذا میوه‌جات به خصوص مرکبات که حاوی ویتامین ث می‌باشد استفاده کنند تا جذب آهن افزایش یابد. همچنین برای افزایش جذب آهن، افزودن ، حتی مقدار کمی گوشت به غذاهای گیاهی بسیار مهم است. پرهیز از نوشیدن چای یک ساعت قبل از غذا و یک تا دو ساعت بعد از صرف غذا نیز به جذب بهتر آهن کمک می‌کند.
7) در صورتی که سبزیجات در باغچه‌ی خانگی تهیه می‌شود، با محصور کردن آن و جلوگیری از ورود حیوانات می‌تواند از آلودگی سبزیجات به تخم انگل پیشگیری کرد.
8) مادران می‌باید برای جلوگیری از ابتلا به آلودگی‌های انگلی اصول بهداشت فردی را به خصوص شستن کامل دست‌ها با آب و صابون قبل از تهیه و مصرفق غذا و پس از هربار اجابت مزاج رعایت کرده و این اصول را به سایر اعضای خانواده نیز آموزش دهند.
9) اعضای خانواده از آب آشامیدنی سالم و سبزی‌های ضرعفونی شده استفاده کنند.
10) با جمع‌آوری ودفع زباله‌ها از بیماری‌های عفونی روده‌ای که توسط مگس و حشرات موذی و موش منتقل می‌شوند، جلوگیری شود.
11) مادران در برنامه‌ی غذایی خانوار از غلات و حبوبات جوانه‌زده استفاده کنند تا جذب آهن 2 برابر شود. و هنگام استفاده از سویا، مقدار کمی گوشت به آن اضافه گردد تا آهن بهتر جذب شود.
12) اگر در خانه نان تهیه می‌کنند و از خمیر ترش استفاده شود و استفاده از نان‌هایی که از خمیر ور نیامده و یا جوش شیرین تهیه می‌گردد پرهیز نمایند.
13) مادران می‌بایست نشانه‌های کمبود آهن و کم‌خونی فقر آهن را در افراد بشناسند. این نشانه‌ها شامل: کم‌رنگ‌تر شدن زبان و مخاطب و پلک چشم از حد طبیعی، و در کم‌خونی شدید گود شدن روی ناخن ( ناخن قاشقی ) می‌باشد. افرادی که دچار کمبود آهن هستند احساس خستگی زودرس و ضعف دارند و در مراحل پیشرفته‌تر سیاهی رفتن چشم‌، بی‌تفاوتی، سرگیجه، سردرد، بی‌اشتهایی، حالت تهوع، خواب رفتن و سوزن سوزن شدن دست و پاها و به‌تدریج تنگی نفس همراه با تپش قلب و تورم قوزک پا مشاهده می‌گردد.
14) مصرف جگر، گوشت قرمز، مرغ و ماهی، تخم‌مرغ، و سبزیجات مثل جعفری و اسفناج و جبوبات مانند عدس و لوبیا منابع غنی آهن می‌باشند که استفاده از آن‌ها در سبد غذایی خانواده بسیار اهمیت دارد.